Hàng Đi USA Via Canada Có Cần Khai ISF 10+2 Không?

Với những lô hàng xuất khẩu từ Việt Nam đi Mỹ, không phải lúc nào container cũng cập trực tiếp một cảng của Hoa Kỳ. Một số routing có thể đi bằng tàu đến Vancouver, Prince Rupert hoặc một cảng của Canada, sau đó tiếp tục vào Mỹ bằng rail hoặc truck.
Từ đây phát sinh câu hỏi:
Final Destination là USA nhưng tàu chỉ cập Canada thì có cần khai ISF 10+2 không?
Điểm quan trọng nhất là:
Không nên chỉ nhìn Final Destination. Cần xác định container thực tế đi vào Hoa Kỳ bằng vessel, rail hay truck.

I. ISF 10+2 là gì?
ISF là viết tắt của Importer Security Filing, thường được gọi là ISF 10+2.
Đây là yêu cầu khai báo an ninh hàng hóa của U.S. Customs and Border Protection – CBP đối với hàng thuộc phạm vi áp dụng khi được vận chuyển vào Hoa Kỳ bằng đường biển.
Với hàng nhập khẩu thông thường vào Mỹ bằng vessel, ISF thường liên quan đến các thông tin như:
• Seller;
• Buyer;
• Importer of Record;
• Consignee;
• Manufacturer/Supplier;
• Ship-to Party;
• Country of Origin;
• HTSUS Number;
• Container Stuffing Location;
• Consolidator.
Vì vậy, để xác định có cần ISF hay không, câu hỏi đầu tiên phải là:
Hàng thực sự đi vào Hoa Kỳ bằng phương thức nào?

II. Các trường hợp USA via Canada và yêu cầu ISF
Có thể hiểu nhanh như sau:

Bảng trên chỉ là cách nhận diện nhanh. Doanh nghiệp vẫn cần kiểm routing cụ thể với forwarder, consignee và customs broker Mỹ.

III. Trường hợp Canada → rail hoặc truck vào Mỹ
Ví dụ:
Cát Lái → Vancouver bằng tàu → Chicago bằng rail
Hoặc:
Cái Mép → Vancouver bằng tàu → Seattle bằng truck
Nếu container được dỡ hoàn toàn tại Canada và sau đó vượt biên giới Hoa Kỳ bằng rail hoặc truck thì về nguyên tắc, hàng không đến Mỹ bằng ocean vessel.
Trong trường hợp này, không nên mặc định phải khai ISF 10+2 chỉ vì consignee hoặc Final Destination ở Mỹ.
Tuy nhiên:
Không có ISF không đồng nghĩa với không có thủ tục hải quan Mỹ.
Hàng vẫn phải đáp ứng các yêu cầu manifest, nhập khẩu và CBP phù hợp với phương thức rail hoặc truck.

IV. Nếu từ Canada lại đi vessel vào Mỹ thì sao?
Ví dụ:
Việt Nam → Vancouver bằng tàu A → chuyển sang tàu B → Seattle
Ở chặng Vancouver → Seattle, container lại được đưa lên vessel đi vào Hoa Kỳ.
Khi đó cần xem xét yêu cầu ISF cho chuyến tàu vào Mỹ.
Điểm cần nhớ:
Rail/truck vào Mỹ và vessel vào Mỹ là hai tình huống khác nhau.
Việc “đã qua Canada” không phải lý do để tự động bỏ ISF.

V. Nếu tàu ghé cảng Mỹ nhưng hàng vẫn nằm trên tàu thì sao?
Ví dụ:
Việt Nam → Seattle → Vancouver
Container của doanh nghiệp không dỡ tại Seattle mà vẫn nằm trên tàu và tiếp tục tới Canada.
Trường hợp hàng nước ngoài vẫn nằm trên tàu khi tàu ghé cảng Hoa Kỳ có thể liên quan đến FROB – Foreign Cargo Remaining On Board.
Với FROB, yêu cầu khai có thể thuộc ISF-5, khác với ISF-10 của hàng nhập khẩu thông thường vào Mỹ.
Vì vậy, khi booking có POD tại Canada, doanh nghiệp vẫn nên kiểm tra vessel rotation xem tàu có ghé U.S. port trước đó hay không.

VI. Vì sao hàng via Canada dễ bị khai nhầm ISF?
Một số nguyên nhân thường gặp là:
Chỉ nhìn Final Destination.
Booking ghi Vancouver là POD nhưng Chicago là Final Destination nên người xử lý mặc định đây là shipment nhập Mỹ bằng sea.
Không kiểm vessel itinerary.
Tàu có thể ghé một U.S. port trước khi đến Canada.
Routing bị thay đổi.
Hãng tàu có thể đổi vessel hoặc rotation khiến hành trình khác với booking ban đầu.
Nhầm ISF với U.S. Customs Entry.
Hàng không cần ISF 10+2 vẫn có thể phải thực hiện các thủ tục nhập khẩu Mỹ khác.
Vì vậy, trước khi kết luận có hay không có ISF, phải nhìn toàn bộ hành trình.

VII. ISF 10+2 cần khai khi nào?
Với lô hàng thực sự thuộc diện ISF nhập khẩu thông thường, phần lớn dữ liệu cần được gửi trước khi hàng được xếp lên vessel destined to the United States theo thời hạn áp dụng của CBP.
Doanh nghiệp không nên đợi sát lịch tàu mới kiểm tra.
Nếu booking có khả năng liên quan đến ISF, nên xác định ngay từ lúc nhận routing để importer và customs broker Mỹ có đủ thời gian chuẩn bị.

VIII. Ai chịu trách nhiệm khai ISF?
Với hàng nhập khẩu thông thường thuộc diện ISF-10, trách nhiệm thuộc về ISF Importer.
Trong thực tế, importer thường ủy quyền cho customs broker hoặc đơn vị chuyên khai ISF thực hiện.
Exporter tại Việt Nam có thể không phải người trực tiếp submit ISF, nhưng vẫn cần cung cấp chính xác các thông tin như manufacturer, supplier, stuffing location, country of origin hoặc dữ liệu hàng hóa cho phía Mỹ.
Nếu thông tin từ shipper sai, việc khai phía Mỹ vẫn có thể gặp vấn đề.

IX. 6 câu hỏi cần hỏi forwarder trước khi book USA via Canada
Trước khi xác nhận routing, doanh nghiệp nên hỏi rõ:
• Container được discharge tại đâu?
• Từ Canada vào Mỹ bằng rail, truck hay vessel?
• Vessel có call U.S. port trước khi discharge Canada không?
• Hàng customs clear tại Canada hay chỉ transit?
• U.S. Port of Entry ở đâu?
• Ai chịu trách nhiệm manifest, customs entry và ISF nếu có?
Chỉ cần trả lời rõ các câu hỏi này, phần lớn nhầm lẫn về ISF sẽ được loại bỏ.

X. Checklist trước khi đóng hàng
Doanh nghiệp nên xác nhận tối thiểu:
• POL tại Việt Nam;
• POD tại Canada;
• Final Destination tại USA;
• Vessel name/voyage;
• Vessel rotation;
• Có ghé U.S. port hay không;
• Phương thức Canada → USA;
• U.S. Port of Entry;
• Importer of Record;
• Customs broker Mỹ;
• HTSUS dự kiến;
• ISF requirement;
• Canada transit procedure.
Đây là những thông tin nên được kiểm trước khi container rời Việt Nam.

XI. Via Canada có nên được dùng để “né” ISF không?
Không nên.
ISF chỉ là một phần trong toàn bộ yêu cầu nhập khẩu Hoa Kỳ.
Nếu hàng đi Canada rồi vào Mỹ bằng rail hoặc truck, doanh nghiệp có thể không thuộc ISF 10+2 nhưng vẫn phải đáp ứng các thủ tục CBP khác, đồng thời phát sinh thêm bài toán về transit Canada, border crossing, inland rail/truck, transloading và chi phí vận hành.
Vì vậy, routing via Canada nên được lựa chọn dựa trên:
• Tổng chi phí;
• Transit time;
• Tính ổn định;
• Khả năng vận hành;
• Thủ tục Canada;
• Thủ tục nhập khẩu Mỹ.
Không nên chọn route chỉ để bỏ một bước khai báo.

XII. Smartlog Long Phú lưu ý gì khi xử lý hàng USA via Canada?
Với tuyến USA via Canada, Smartlog Long Phú khuyến nghị doanh nghiệp kiểm rõ phương thức vận chuyển tại từng chặng thay vì chỉ nhìn POD và Final Destination.
Trước khi hàng đi, cần phối hợp giữa shipper tại Việt Nam, forwarder, consignee và customs broker Mỹ để xác định:
• Routing thực tế;
• Mode Canada → USA;
• Vessel có ghé U.S. port hay không;
• Trách nhiệm ISF nếu có;
• Thủ tục transit Canada;
• Thủ tục nhập khẩu tại Mỹ;
• Bộ chứng từ cần chuẩn bị.
Smartlog Long Phú có thể phối hợp tư vấn phương án vận chuyển quốc tế, chuẩn bị chứng từ xuất khẩu và kết nối các đầu mối liên quan để doanh nghiệp hiểu rõ routing trước khi container rời Việt Nam.
Route phải được kiểm trước – hồ sơ phải được chuẩn bị theo route thực tế.

XIII. Kết luận
Có thể tóm gọn như sau:
Nếu hàng đi bằng tàu từ Việt Nam đến Canada, được discharge tại Canada và sau đó vào Hoa Kỳ bằng rail hoặc truck thì thông thường không thuộc ISF 10+2 cho chặng nhập cảnh vào Mỹ.
Nhưng cần kiểm thêm hai trường hợp:
Nếu từ Canada hàng tiếp tục đi vessel vào U.S. port → cần xem xét ISF cho chặng vessel đó.
Nếu tàu ghé U.S. port trong khi container vẫn nằm trên tàu → có thể phát sinh FROB / ISF-5.
Vì vậy, thay vì hỏi:
“Destination là Mỹ thì có khai ISF không?”
Doanh nghiệp nên hỏi:
“Container đi vào Hoa Kỳ bằng phương thức nào và vessel có ghé U.S. port ở bất kỳ chặng nào không?”
Chỉ cần xác định đúng hai yếu tố này, doanh nghiệp sẽ tránh được phần lớn nhầm lẫn khi xử lý hàng đi USA via Canada.